Nhiều người đọc Kinh Hoa Nghiêm thường cảm thấy rất gần với tư tưởng Đại Ngã (Brahman) của Bà-la-môn giáo. Cả hai đều nhìn vũ trụ như một thể thống nhất, nơi mọi sự vật liên hệ mật thiết với nhau.
Nhưng điểm khác biệt cốt lõi lại nằm ở nền tảng triết học.
Bà-la-môn giáo cho rằng có một thực thể tuyệt đối, thường hằng và bất biến gọi là Brahman. Mục tiêu tu tập là nhận ra Atman (chân ngã) chính là Brahman (Đại Ngã).
Trong khi đó, Hoa Nghiêm không đặt nền tảng trên một Đại Ngã nào cả. Tất cả các pháp đều duyên khởi, vô ngã và tương dung tương nhập. Mọi sự vật liên hệ với nhau không phải vì cùng xuất phát từ một bản thể tuyệt đối, mà vì chúng nương tựa lẫn nhau để tồn tại.
Nếu Vedanta nói:
“Vạn vật là một vì cùng là Brahman.”
Thì Hoa Nghiêm nói:
“Vạn vật là một vì không có gì tồn tại độc lập.”
Hình ảnh đẹp nhất của Hoa Nghiêm là Lưới Đế Thích: mỗi hạt châu phản chiếu tất cả hạt châu khác. Không có trung tâm, không có chủ thể tối cao, chỉ có mạng lưới duyên khởi vô tận.
Một là tất cả.
Tất cả là một.
Trùng trùng duyên khởi.
Sự sự vô ngại.
Pháp giới viên dung.

No comments:
Post a Comment